ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
41
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
و حبّ خدا بر او غلبه داشته باشد تا آنكه اراده اش قوى و نيّتش درست شود و غرور دفع گردد . امام صادق عليه السّلام فرمود : « و بدان كه نمىتوانى از تاريكيهاى غرور و آرزومندى بيرون آيى مگر اينكه براستى به خدا باز گردى و به درگاه او زارى و تضرّع كنى ، و عيبهاى نفس و احوال خود را كه نه با عقل و علم سازگار است و نه دين و شريعت و سنّتهاى رهبران و پيشوايان هدايت آن را تحمّل مىكند بشناسى ، و اگر به عيوبى كه در تو هست راضى باشى زهى شقاوت و بدى نفس تو كه عمر خويش تباه كردى و در قيامت جز دريغ و حسرت بهره اى ندارى » ( 1 ) . و از آنهاست : آرزوى دراز معنى آرزوى دراز و بازگشت آن - علاج آن - ضدّ آن كوتاهى آرزوست - اختلاف مردم در درازى آرزو - ياد مرگ آرزو را كوتاه مىكند - شگفتا از كسى كه مرگ را از ياد مىبرد - مرگ بزرگترين بلاها و حوادث است - مراتب مردم در ياد كردن مرگ . آرزوى دراز اين است كه كسى به ماندن و بقاء خود تا مدّتى دراز اعتقاد و اعتماد داشته باشد ، و به همه متعلَّقات و ملحقات بقاء ، از مال و خانه و خانواده و غير اينها ، رغبت و تمايل نمايد ، و اين صفت از رذائل دو قوه عاقله و شهوت است ، زيرا اعتقاد مذكور ناشى از جهل است كه متعلَّق به قوه عاقله است ، و حبّ و ميل وى به متعلَّقات و توابع بقاء از شاخه هاى حب دنياست . و بازگشت جهل او يا به اعتماد بر جوانى است كه با وجود جوانى مرگ را بعيد مىشمارد ، و بيچاره مسكين فكر نمىكند كه اگر پيران شهر خود را بشمارد صد يك اهل شهر نيستند ، و اين كمى و قلَّت پيران به علَّت آن است كه مرگ در جوانان بيشتر است ، و تا يك پير بميرد
--> ( 1 ) اين حديث را با « مصباح الشريعة » باب 36 تصحيح كرديم . .